Spelen is leren

Een organisatie aansturen, hoe leer je dat? Wat zou nu de volgende stap moeten zijn voor jouw team? Wat is wijsheid in het contact met jouw klant / client? Er zijn seminars, congressen, ontwikkeltrajecten en cursussen vol met sprekers en trainers die jou antwoord proberen te geven. Maar is dat dan ook echt het antwoord? Of kan dat anders? Jazeker!

Maak onderscheid in kennis. Sommige zaken kun je prima uit een boekje leren, maar de meest wezenlijke zaken leer je alleen door een grondige blik naar binnen. Laat je vooral inspireren door anderen, natuur en cultuur, maar verwacht niet dat je daar het antwoord vindt op jouw vraag. Die heb je alleen zelf. Kun je het antwoord niet zo snel vinden doordat het antwoord besloten ligt in een groep (team of organisatie)? Speel met inzichten, patronen, tradities, trots, eigenheid om een prettiger manier van (samen)werken te vinden.

In organisaties leren mensen (vooral) om te gaan met de veranderingen die plaats vinden. Dit reikt van de invoering van nieuwe kantoorautomatisering tot een nieuwe taakinhoud voor professionals en leidinggevenden. Hoewel het helder is dat dit twee zeer verschillende zaken zijn, lijken de opleidingen vaak opvallend veel op elkaar. Beide kennen een sylabus, een docent of trainer en "oefen-mogelijkheid", waar je de theorie uit het boek en de les kunt oefenen in een gesimuleerde situatie.

Als mensen al wat langer meelopen in organisaties kennen ze deze tredmolen wel en ondergaan het geduldig of drukken kundig hun snor. Hier wordt dan over gesproken als "weerstand" en "pocket-veto", kortom de halstarrige professional / leiddinggevende wil niet en / of saboteert de goede zaak. Maar zou er niet een goede reden zijn voor die weerstand?

Als we beter kijken naar de inhoud van al die bijeenkomsten, is het van belang om een onderscheid te maken. Er zijn een aantal zaken die je door nadoen kunt leren, denk aan de nieuwe kantoorautomatisering. Je leest er wat over, je hoort er wat over en je probeert het uit met de expert in de buurt. Maar hoe doe je dat met de vormgeving van je leven? Dat leer je niet uit een boekje.

fotografie: nattu @ flickr.com

Kinderen kennnen dat antwoord al. Speel! In het spel leren kinderen hoe ze zich verhouden tot anderen en tot zich zelf. En ook voor volwassenen geldt hetzelfde. Speel! Kijk eens van een afstandje naar je aannames, je ingesleten patronen, de gegroeide tradities, je eigen trots en speel er eens mee. Dat kan letterlijk, door ervaringsleren. Dat is buiten spelen voor volwassenen. Maar niet zomaar buiten spelen; het geeft je aanleiding om te reflecteren op je gedrag, houding en emoties. Waarom doe je zoals je doet? Maar dat kan ook door een grondig onderzoek van een belangrijk moment in bijvoorbeeld een socratisch gesprek. Hierbij onderzoek je samen met bijvoorbeeld je team of management-team de aannames en overtuigingen die liggen onder een cruciaal moment. Dat geeft lucht, afstand en ruimte om er mee te spelen. Zodat je dichter komt bij wie je bent.